Önceki Makale Sonraki Makale
Kalbin Tarihi Kalp Nedir ? Nasıl Çalışır ?

Kardiyoloji'de Kilometre Taşları

 

1895

 

Wilhelm Konrad Roentgen, X-ışınlarını keşfetti. İlk olarak eşinin kol radyografisini çekti. Koroner girişimler X-ışını altında yapıldığından Roentgen’in bu buluşu “girişimselkardiyolojinin” ilk adımı sayılmalıdır. W.K.Roentgen, 1901 yılında bu keşif sayesinde Nobel ödülü almıştır.

 
1929

 

Werner Forsmann, 65 cm'lik bir kateter ile ön kol damarından girerek, x-rışını altında, kendi kalbininin görüntüsünü elde etti.(15) 

 

 

 

1929

 

Santos, lumber aortaya kontrast madde injekte ederek aortayı, x-ışını altında görüntülendi. Böylece diagnostik radyolojinin ilk adımlarını attı.(16) 

 

1938

 

Robb ve Steinberg kalp ve santral dolaşım sistemini gösterdi ve aortaya kontrast madde injekte edilerek x-ray altında  görüntüledi. (17)

 

1939

 

Castellanos ve Pereiras brakial arter yoluyla, retrograd olarak, contrast madde kullanılarak aortagram tekniğini tarif etti.(18)

 

 
1940

 

Cournand ve Richards sağ kalp fizyolojisine ait çalışmaları yayınlandı.(19)

 

 
1941

 

Cournand ve arkadaşları ile Richards ve arkadaşları ilk tanısal kalp kateter uygulamasını gerçekleştirdi.(20,21)

 

 
1948

 

Radner, bilek atardamarı (radial arter) yolu ile aortanın göğüste kalan kısmını görüntüledi (retrograde torasik aortografi).(22) Bugün kullanım sıklığı gittikçe artmakta olan ve hasta için koroneranjiyografiyi daha konforlu hale getiren giriş yönteminin temellerini atmış oldu. (Bu giriş yöntemi ile ilk  koroner  anjiyografi 1989’da Campeau ve arkadaşları tarafından(23), ilk anjiyoplasti işlemi ise 1993'te Kiemeneij ve arkadaşları (24) tarafından yapılmıştır. Ülkemizde ise, bu yolla ilk korner anjiyografi Nisan 2005'te Prof.Dr.Ferhan Özmen tarafından yapılmıştır.

 

 

1950

 

Charles Dotter, kalp kateterizasyonunu klinik uygulamaya soktu.(25) Zimmerman ve Lason, sol-sağ kalp kateterizasyonu uyguladı.(26,27)

 

 

1953

 

Koroner anjiyografi için kasık atardamarından giriş yöntemi ilk olarak Sven Seldinger tarafından geliştirildi.(28) Yöntem, bugün de onun adıyla bilinmektedir. (Bu yöntemle ilk koroner anjiyografi 1967’de Judkins tarafından yapıldı)  Bugün en sık kullanılan yöntem Seldinger  yöntemidir.

 

 

 

 
1954

 

Türkiye'de ilk sağ kalp kateterizasyonu ;  Prof.Dr. Celal Ertuğ

 

 

 
1956

 

Forssmann, Cournand ve Richards, kalp kateterizasyonuna katkıları nedeniyle Nobel Ödülü  aldı.(29)  

 
1958

 

Mason Sones, Cleveland'ta aortaya kontrast madde injekte etti ve koroner damarları X-ışını altında görüntüledi. Yine 1958 de, kazaen koroner arter içine, kontrast  madde injekte ederek koroner arterleri direkt olarak görüntüledi.

 

 
1959

 

Sones, kendi koroner damarlarını göstererek, ilk selektif koroner anjiyografiyi yaptı.Bu,modern vasküler tekniklerinin gelişmesine ve girişimsel kardiyolojinin   doğmasına neden olmuştur.(30,31) Aynı zamanda açık kalp cerrahisinin gelişiminin de kilometre taşıdır. Sones, bu işlemde giriş yeri olarak brakiyal arteri (ön kol atardamarını) kullandı ve bu yöntem kendi adı ile anıldı (Sones Yöntemi).

 

 

 

1962

 

Türkiye'de ilk sol kalp kateterizasyonu ;  Prof.Dr. Turhan Akyol

 

1962

 

Ricketts ve Abrams ucuna şekil verilmiş kateterler (boyayıcı maddenin içinden gönderildiği özel içi boş kablolar) kullanarak, koroner  anjiyografiyi geliştirdiler.(32)

 

1964

 

İlk perkütan transluminal angioplastiyi (deriden girerek damar içinden müdahale ile damarı açma işlemi)  periferik arterlerde Charles Dotter yaptı. C. Dotter, tıkalı iliyak  damarları kateter ile genişletti. İliyak damarın daralmış  kısmından kılavuz tel'i  (guide wire) geçirdikten sonra, dilatasyon kateteri ile damar lümenini genişletti. Hastanın  gangrene gitmekte olan bacağının sekiz ay sonra iyileştiği gözlendi.(33) İlk transluminal angioplasti vaka serisini Dotter ve Judkins1964 de yayınlandı.  

    

1967

 

Dr. Melvin Paul Judkins, bugün en sık kullandığımız, kendi adı ile anılan, ucuna şekil verilmiş kateterleri geliştirerek koroner anjiyografiyi daha kolay ve pratik hale getirdi.(34)  Hatta Judkins’e atfedilen şu söz meşhur olmuştur: “ Operatör engel olmazsa, kataterlerim kendi yolunu bulur”

 

1969

 

C.Dotter, ilk kez arteriyel endoprotezleri tasarladı ve sundu. (35)

 

1970

 

Abele, Bentoff ve Myler prototip koroner dilatatör (genişletici) kateter geliştirdi.

 

1972

 

Türkiye’de de ilk koroner anjiyografi Sones yöntemi kullanılarak Prof.Dr.Mehmet Özdemir tarafından yapıldı.

 

 

1973

 

Koroner anjiyoplastide ilk araç balon kateterdir. Werner Porstmann ucunda latex balonu bulunan kateteri tarif etti. (36)

 

 

1974

 

Andreas Gruentzig periferik arterlerde kullanılmak üzere yeni balon dilatasyon kateterleri geliştirdi.(37) Bu balonların kullanılabilirliğini koroner ve renal arterlere  kadar geliştirdi.(38) 50 vakalık ilk serisini 1979’da sundu.(39)

 

 

1975

 

Türkiye’de Seldinger (kasık atardamarından) giriş yöntemi kullanılarak ilk  koroner anjiyografi, Prof.Dr.Oral Pektaş tarafından yapıldı.

 

1976

 

A.Gruentzig köpeklerde ve insanlarda kadavrada periferal balon kateter çalışmaları yaptı(40,41) Aynı yıl bu geliştirilen kateterler ile insan kadavrasında ilk kez  koroner damarların dilatasyonu mümkün  oldu. Gruentzig aterosklerotik plağın (damarı daraltan yapının) basınçla sıkıştırılmasının anjiyoplastinin temel mekanizması olduğuna inanmış ve plağı kırmak için 6-16 atm. basınçta şişirilen balon ile daralmış bölgenin genişletilebileceğini söylemiştir.

 

1976

 

E.L.Chazov ve arkadaşları akut miyokard infarktüsünde koroner damar içine pıhtı eritici tedavinin (trombolitik tedavi) başarılı olduğunu rapor etti.(42)

 

 

 

 

A.Gruentzig, Myler, Hanna ve Turina, Mayıs 1977’de San Francisco'da, insanda ilk kez intraoperatif koroner anjiyoplastiyi yaptı(43) Bu girişimi, planlı çok-damar bypass cerrahisi sırasında, ameliyathanede yaptılar. Safen ven bypass grefti (bypass için alınan, ayak toplardamarı) konulmadan önce arteriyotomi  (bacak  toplar damarını  bağlamak için aort damarında açılan küçük kesi) yerinden kısa balon kateter kullanarak işlemi gerçekleştirdiler. Bu uygulamada amaç, plakla  daralan damarın açılıp açılmadığını ve damarın devamındaki kısımlarına pıhtı atılımının olup olmayacağını görmek idi. Sonuçta damarın açıldığı ve pıhtı atılımının da olmadığı gözlendi.

 

Mayıs 1977’deki  çalışmalar ışığında, insanda, ilk perkütan  transluminal koroner anjiyoplasti (deriden girilip,  damar  içinden ilerleyerek tıkalı damarı açmaişlemi), 16  Eylül  1977’de Zürihte, Andreas Gruentzig, tarafından, miyatürize bir balon kullanılarak yapıldı(44) (Türkiyede  ilk  koroner  anjiyoplasti 1983'te  Prof.Dr.Oral Pektaş, Doç.Dr. Yalçın Sözütek tarafından)

 

Anjiyoplastı, başlangıçta kısa, tek damara yerleşik koroner darlıklara uygulanırken, 1980'den itibaren çok-damar hastalığına da uygulanmaya başlandı. Devam eden yıllarda, kronik  tam tıkanıklıklarda ve kalp krizlerinde de uygulama alanı bulmaya başladı.

 

1977
1978

 

Rentrop ve arkadaşları koroner damara pıhtı eritici “streptokinaz” uygulaması rapor etti.(45)

 

1980

 

Periferik self-expandable ve balon expandable stentler 1980 yılında geliştirildi. 1980 sonlarında koroner arterler için kullanılmak üzere modifiye edildi.

 

1982

 

Simpson ve arkadaşlarınca over-the-wire steerable (tel üzerinden yönlendirilen) kateter sisteminin uygulamaya başlanması ile kateter teknolojisinde önemli ilerlemeler oldu ve uç kısma doğru giderek incelen, güçlü materyalden yapılmış yüksek şişirme basıncına izin veren düşük profilli balonlar üretildi(46) Sonraki yıllarda da balon teknolojisi, kullanılan malzeme, uygulama teknikleri açısından sürekli gelişmiş ve pratikleşmiştir.

 

1982

 

Akut miyokard infarktüsünde ilk direkt koroner balon anjiyoplasti (primer anjiyoplasti) Geoffrey O. Hartzler tarafından yapıldı.(47) (Türkiyede, akut miyokard infarktüsünde ilk direkt koroner balon anjiyoplasti Prof.Dr Ferhan ÖZMEN tarafından uygulanmıştır)

 

1982

 

Girişimsel işlemlerle uğraşan kardiyologlar için ilk tedavi kılavuzu hazırlandı, 1984'te yayınlandı.(48,49) (Türkiye’de ilk kılavuz ise, 1988 yılında.)

 

1983

 

Türkiyede ilk koroner anjiyoplasti Prof.Dr. Oral Pektaş, Doç.Dr. Yalçın Sözütek tarafından.

 

1984

 

A.Gruentzig  seçilmiş vakalarda angioplasti sonuçlarının koroner by-pass sonuçlarına parelel olduğunu yayınlamıştır.(50)

 

 
1985

 

Anjiyoplasti, hafif şikayetleri olan hastalarda ilaç tedavisine alternatif hale geldi. İlaca cevapsız hastalarda by-pass cerrahisine alternatif olduğu söylenmeye başlandı.(51,52)

 

1985

 

Julio Palmaz balona monte edilmiş stenti köpek periferik damarlarına yerleştirdi. Köpek koronerlerinde başarılı balon expandable stenti Schatz bildirdi.(53)

 

1986

 

Çok-damar hastalığında by-pass cerrahisi ile anjiyoplastiyi mukayese eden çok merkezli çalışmaların hazırlıklarına başlandı.

 

1986

 

1983'te Cedars Sinai Hastanesinde başlayan laser aterektomi uygulamaları, Excimer laserin kullanıldığı vakalalarla 1986’da tebliğ edildi. (54) Excimer Laser aterom plağını buharlaştırarak etkisini gösterir.(55)  (Türkiye’de ilk lazer, 1997’de Prof.Dr.Servet Öztürk tarafından.)

 

1986

 

Jacques Puel ve Ulrich Sigwart "wall" stenti, ilk olarak insanda intrakoroner kullandı. (56) (Türkiyede ilk stent  1991'de  Doç.Dr. Tuğrul Okay tarafından)

 

 

1987

 

Schatz, köpek koronerlerinde başarılı balon expandable (balona monte, balon ile genişletilen) stenti bildirdi. (57)

 

1988

 

Richard Schatz, ilk Palmaz-Schatz stentleri koroner kullanımında antiplatelet tedavinin koroner trombozu önleyebileceğini iddia etmesine rağmen subakut oklüzyon sıklığının yüksek olması intrakoroner stent uygulamalarının duraksamasında neden oldu. (58)

 

1988

 

İlk başarılı “direksiyonel aterektomi”(dakikada 5000 devir ile dönerek haznesine oturan aterosklerotik plağı kesmeye yarayan bir sistem), John B.Simpson tarafından California’da yapıldı.(59)

(Türkiyede ilk aterektomiyi 1991’de Prof.Dr. Mustafa AKIN) (70)

Bu gün için direksiyonel aterektomi, rotasyonel aterektomi (rotablator) ve laser aterektomi, restenoz (yeniden daralma)  yönünden istenilen sonucu vermediğinden, restenoz oranları daha yüksek olduğundan klinikte kullanımları sınırlıdır. (70)

 

1991

 

Cutting balon (kesici balon) yöntemi ilk kez Barath tarafından uygulandı.(61) Cutting balon 3 veya 4 uzunlamasına bıçak ihtiva eder. 0,25 mm yükseklikte ve 0,08 mm  derinlikte olup balon şişirildiğinde katlanmış halde duran bıçaklar dik konuma geçerek aterosklerotik plağı keser ve yarık oluşturur. Balon bu yarıkları artırarak geniş bir lümen elde edilmesini sağlar.

(Türkiyede ilk Cutting balon, 1995’te Prof.Dr.Ferhan ÖZMEN )

 

1991

 

Türkiyede ilk stent uygulaması Doç.Dr. Tuğrul Okay tarafından yapıldı. (70)

 

1992

 

Stent'e ilk FDA onayı, balon sonrası ani tıkanan koroner damara tedavi amacı ile verildi.

 

1993

 

FDA akut ve hayatı tehdit eden koroner tıkanmalarda Gianturca Roubin stentlerine onay verdi. (70)

 

1993

 

Morice ve ark. (Fransa), stentlerin, aspirin heparin ve warfarinin beraber kullanılmalarına rağmen yeterince önlenemeyen erken dönem tıkanmalarına (subakut tromboza) karşı yeni bir antikoagulan tedavi protokolu (Ticlopidin+aspirin ile) yayınladı. (62)

 

1994

 

Antonio Colombo stent trombozunun (pıhtılaşmayla tıkanmasının)  önlenebilmesi için stent açılmasının mükemmelleştirilmesi gerekliliğine ve yüksek basınç uygulamasına dikkat çekti ve stent kullanımının da yeni bir çığır açıldı. (63)

 

2001

 

Stent sonrası tekrar daralma ve tıkanmaları engelleyebilmek amacıyla, bir müddettir çalışmaları yapılan “ilaç kaplı stentler” ile ilgili ilk sonuçlar yayınlandı.Sausa ve arkadaşları “Sirolismus” salan stentlerle yaptıkları 30 vakalık serinin sonuçlarını yayınladılar. (64),(70) Ve böylece ilaç kaplı stentler dönemi başladı.

 

 

 

Kalp Cerrahisi'nde Kilometre Taşları

 

 

1828

 

James Blandell ilk başarılı kan transfüzyonunu yaptı. Bu daha sonraki yıllarda yapılacak olan kardiak girişimlerin emin  bir biçimde yapılabilmesine imkan sağlayan önemli bir gelişmedir.

1891

 

Bir bıçak yaralanması vakasında, Amerikalı cerrah Henry Dalton tarafından kalbin etrafını çevreleyen zarlar (perikard), dikiş atılarak ilk kez tamir edildi.(65) Hekimliğin tarih içerisindeki gelişiminde kalp, her zaman korkulan ve özellikle cerrahi açıdan uzak durulması gereken bir organ olarak algılanmıştır. Kalp cerrahisinin gelişimi konusunda Prof.Sherman’ın söylediği gibi;

"Kalbe olan mesafe sadece birkaç santimetre olduğu halde cerrahi bu yolu ancak 2400 yılda katedebilmiştir.(66)

İşte, Henry Dalton’un bu ilk operasyonu, bu yolun hedefe ulaştığı nokta ve kalp cerrahisinin başlangıcı sayılabilir.

1893

 

Dr. Daniel Hale Williams, açık kalp cerrahisi ile perikart tamiri yapan ikinci cerrah olarak kayıtlara geçmiştir. (65)

1896

 

Kesici aletle kalbinden yaralanan bir asker, Alman cerrah  Dr. Ludwig Rehn  tarafından başarıyla  ameliyat  edilerek, sağ ventrikül adalesindeki 1.5 cm’lik kesi 3 dikişle tamir edildi. Dr. Rehn, bir kalp  yaralanmasında kalp kasını dikerek hastayı yaşatan ilk cerrah olmuştur.(65) Bu birçok yazarca ilk başarılı kalp operasyonunu olarak kabul edilmektedir. Bu operasyonlarla kalp yaralarının iyileştirilemeyeceği  yargısı sona ermiştir.

 

1900

 

Karl Landsteiner’ın kan gruplarını bulmasıyla, kalp cerrahisinde önemli bir engel olan transfüzyon reaksiyonları sorunu aşılmış oldu

 

1905

 

Alexis Carrel ve  C. Guthrie 1905’de  University of  Chicago’da kalp ve akciğer nakilleri bildirmişlerdir. Köpek üzerinde yapılan bu girişim, pıhtı engelleyici tedavi kullanılmadığı için iki saat  içinde  kalp  boşluklarında gelişen trombüs (pıhtı) ile sonlanmıştır.

1910

 

Koroner Arter Cerrahisinde ilk adım olarak Alexis Carrel inen aort ile sol koroner  arter arasında bir indirekt anastomoz (damarı damara dikme işlemi) fikri ile girişimde bulunmuş ancak hareketli kalpte,  anastomozun çok kısa sürede bitirilmesi gerektiğinden teknik olarak çok zor olduğunu bildirmiştir. O tarihten sonra 1930’a kadar koroner arter cerrahisi alanında pek girişim olmamıştır.

 

1912

 

Stenotik (daralmış) bir kapağı açmaya yönelik ilk girişim Theodore Tuffier tarafından gerçekleştirildi. Tuffier asendan aorta duvarını dışarıdan parmak yardımı ile stenotik aort kapağına ilerletmiş ve stenotik kapağı genişletmeyi başarmıştır.

 

1915

 

Kalp cerrahisinin temel ihtiyaçlarından birisi de, cerrahi prosedür sırasında pıhtılaşmanın engellenmesidir (antikoagülasyon). Heparin 1915’te bir tıp öğrencisi; Jay McLean tarafından bulunmuştur. Sonuçlar 1916’da bildirilmiş, 1920’deki deneyler heparinin etkili bir antikoagülan olduğunu göstermiştir.

 

1923

 

Eliott Cutler, ilk kez valvulatom adını verdiği özel bir bıçak yardımıyla 12 yaşında bir kız hastaya mitral valvulotomi (daralmış ve açılımı iyice kısıtlanmış bir kalp kapağını, özel bir bıçak yardımı ile kesip, daha fazla açılmasını sağlama işlemi)  uyguladı.

1924

 

İlk pulmoner embolektomi, Frederic Trendelenburg tarafından1908 yılında denenmiş ve yayınlanmış, öğrencisi Kirshner tarafından ise 1924 yılında başarılmıştır.

 

1931

 

Kalp-Akciğer makinesi kullanımı ile ilgili ilk düşünce  masif pulmoner embolili bir hastanın başında ortaya çıktı. Kanın toplar damardan alınıp oksijenlenebileceği bir cihazda toplanması ve daha sonra bir pompa vasıtasıyla tekrar atar damardan dolaşıma katılması fikri kalp-akciğer makinesinin temeli olarak düşünülmüştür. Bu düşünceleri ortaya atan John Gibbon’ın çalışmaları bunu takip eden 20 sene boyunca Massachusetts General Hospital’da devam etmiştir.

1937

 

Gibbon  ilk kez yaşamın suni bir kalp ve akciğer ile devam ettirilebildiğini bildirdi.

1938

 

Aort ile Pulmoner arter arasında var olan geçişin doğum sonrası kapanmaması olarak tarif edebileceğimiz Patent Ductus Arteriozus’un kapatılması ameliyatı, Robert Gross tarafından başarıldı. Bu tarih, kalp cerrahisinin konjenital kalp hastalıklarının tedavisine kapılarını açtığı gün olarak kabul edilir.

 

1946

 

Koroner arter cerrahisinde  Alexis Carrel’in 1910’daki çabalarından sonra ikinci önemli girişim olarak, A. Vineberg’in internal mamarian arteri myokard içindeki bir tünele gömme tekniğini geliştirmesi sayılabilir. 1960’larda Birleşik Devletler ve Kanada’da birçok merkezde bu girişim uygulanmıştır.(71)

 

1947

 

İlk başarılı pulmoner valvulotomi  Thomas Holmes Sellers tarafından Fallot tetralojisi olan bir çocuk üzerinde gerçekleştirildi.

1951

 

Clarence Dennis ilk kez 1951’de kalp-akciğer makinesini klinikte kullandı. Hasta başka nedenlerle kaybedilmiş olsa da bu deneyimde kalp-akciğer makinesinin iyi çalıştığı görüldü. Aynı yıl, Forrest Dodrill ise mekanik pompasını, 1952’de sol bypass için kullanmış ve 50 dakika süre ile sol ventrikülü devre dışı bırakıp mitral kapak cerrahisi uygulamıştır. Bu ilk başarılı sol kalp by-passıdır. Daha sonra Dodrill makineyi 16 yaşında pulmoner stenozlu bir çocukta kullanmış ve ilk başarılı sağ kalp bypassını gerçekleştirmiştir.

 

1952

 

Vladimir Demikhov köpeklerde internal mamarian arter ile sol koroner arter anastomozu üzerinde çalıştı.(71)

 

1953

 

Ekstrakorporeal dolaşım (Kalp-Akciğer mekinesi)  tekniğini kullanarak dünyada ilk başarılı açık kalp ameliyatını John Gibbon yapmıştır. Gibbon 1953’te 18 yaşındaki bir  hastada bu tekniği kullanarak atrial septum defektini başarıyla kapatmıştır. 22 yıl süren bir araştırmanın ürünü olan bu yeni uygulama kalp cerrahisinde çığır açmıştır.

1954

 

Türkiye’de modern kalp cerrahisinin ilk adımları kapalı mitral komissürotomi ile başladı. 1953 ve 1954 yıllarında İstanbul’da Dr. Nihat Dorken ve Dr. Fahri Arel,  Ankara’da Dr. Orhan Mumin ve Dr. Hilmi Akın bunun öncülüğünü yaptılar.

1955

 

Mayo Clinic’de  JW Kirklin açık kalp programını başlattı. Gibbon-IBM makinesi üzerine geliştirdikleri bir kalp-akciğer makinesi kullanmışlardır. Bu teknikle üst üste başarılı sonuçlar elde etmiştir. O tarihte Kirklin ve Lillehei dünyada kalp-akciğer makinesi kullanarak açık kalp ameliyatı gerçekleştiren cerrahlar olmuşlardır. 1956 yılının sonunda artık pek çok grup açık kalp programlarını başlatmışlardı. Günümüzde kalp-akciğer makinesi kullanılarak yılda 500 binin üzerinde açık kalp ameliyatı gerçekleştirilmektedir.(71)

1956

 

C Walton Lillehei  kardiyopulmoner by-pass kullanarak ilk açık mitral komissurotomiyi gerçekleştirdi.

1959

 

Sones, kendi koroner damarlarını göstererek, ilk selektif koroner anjiyografiyi yaptı. Bu olay, modern vasküler tekniklerinin gelişmesine ve girişimsel kardiyolojinin doğmasına neden olmuştur. (30,31) Aynı zamanda açık kalp cerrahisinin gelişiminin de kilometre taşıdır.

 

 

1960

 

Kalp kapağı tamirleri ve replasmanları kardiyopulmoner bypassın yaygın kullanımı ile büyük ilerleme kaydetmiştir. Dwight Harken ilk kez 1960’da aort kapak replasmanını (bozulmuş apağın yapay bir kapakla değiştirilmesi operasyonunu) gerçekleştirmiş, toplu-kafesli bir kapak kullanmıştır. Starr ve Edwards ise mitral kapağı kendi geliştirdikleri bir toplu-kafesli protez ile değiştirmiştir.

 

 

 

1960

 

Ülkemizde ekstrakorporeal dolaşım kullanmak suretiyle ilk açık kalp ameliyatı teşebbüsü 1960 yılında Dr. Mehmet Tekdoğan tarafından Hacettepe Üniv. Hastanesi’nde gerçekleştirilmiştir. Seri halindeki açık kalp ameliyatlarında ise Dr. Aydın Aytaç tarafından 1962 yılında Hacettepe Tıp Fakültesi’nde başlandı.

1963

 

Dr. Siyami Ersek ve arkadaşları Haydarpaşa’da seri halinde açık kalp ameliyatı uyguladılar ve Türkiye’de ilk defa yapay kapak taktılar.

 

1964

 

W Dudley Johnson 1962’den itibaren koroner cerrahide revaskülarizasyon ( yeniden damarlandırma ) tekniklerini kullanarak birkaç nadir vaka bildirmiş ancak bunlar koroner arter cerrahisinin gelişimine pek katkıda bulunmamıştır. W.D.Johnsan, 1964’de 42 yaşında koroner endarterektomi yapılan bir hastaya zorunluluktan dolayı safen ven ile bypass yaptı.  Johnson’ın yaptığı bu anastomoz, ilk başarılı koroner bypass sayılır.

1967

 

İnsandan insana ilk kalp nakli Aralık 1967’de Güney Afrika’da Capetown’da gerçekleştirilmiştir. Cerrahi takımın liderliğini Christian Barnard üstlenmiştir. Barnard’ın hastası postoperatif onsekizinci günde kaybedilmiştir. Ölüm nedeni immünsupresyona bağlı gelişen pnömoni olarak görülmüştür. Barnard’ın ikinci hastası ilk hastasının ölümünden 12 gün sonra ameliyat edilmiş, iki yıldan fazla yaşayan transplant hastası Barnard’ı büyük bir üne kavuşturmuştur.  Aynı yıl Amerika’da Shumway, Lillehei, Cooley ve Avrupa’da Duboist ilk vakalarını yaptılar.      

 

İlk kalp naklini takip eden sene içerisinde değişik merkezlerde 99 kalp transplantasyonu gerçekleştirilmiş ancak yüksek rejeksiyona (redde) bağlı ölümler nedeniyle çoğu merkezde bırakılmıştır. Daha iyi immünsupresif (bağışıklık sistemini baskılayıcı) ilaçların keşfi için harcanan çaba sonucunda kalp transplantasyonunda bugünkü noktaya gelinmiştir. 1981’de Stanford University’de Reitz’in siklosporin A’yı kullanmasıyla kalp-akciğer nakilleri tekrar hız kazanmıştır. İlk akciğer transplantsayonu 1964’de University of Mississippi’de Hardy tarafından gerçekleştirilmiştir. Ancak akciğer transplantasyonunda büyük başarı Joel Cooper’ın Toronto grubuna aittir.

 

 

1967

 

Bir başka Rus cerrah Kolessov angina pektorisin tedavisinde mamarian arter-koroner arter anastomozlarını bildirdi.

 
1968

 

İlk insandan insana kalp nakli amileyatının Dr. Barnard tarafından gerçekleştirilmesinden sonra onu takip eden yıl içinde Dr. Bayezid Ankara’da Yüksek İhtisas Hast.’de ve 2 gün sonra Dr. Ersek İstanbul Göğüs Cerrahisi Merkezinde teknik yönden başarılı 2 kalp nakli yaptılar.

1968

 

Green, Bailey ve Hirose ayrı ayrı mamarian arter koroner arter anastomozlarını bildirdiler. Bailey ve Hirose anastomozları çarpan kalpte tamamlarken Green kardiyopulmoner bypass yöntemiyle kalbin durdurulup kandan arındıktan sonra anastomozların yapılmasını savunmuştur. Cleveland Clinic’den Rene Favalaro koroner bypasslarda safen veni kullanmış ve bu seriyi 1968’de yayınlamıştır.

1969

 

Favalaro, Kolessov, Green, Bailey ve Hirose’nin önemli katkılarının yanında, bugün bildiğimiz anlamda koroner arter cerrahisinin resmi başlangıcı 1969’da W Dudley Johnson’ın bildirdiği seri ile olmuştur.

1974

 

Ülkemizdeki ilk koroner by-pass ameliyatı Şubat 1974’te Dr. Aytaç tarafından safen ven kullanılmak suretiyle bir bayan hastada başarıyla uygulandı. (67) Türkiye’de seri halinde ve bol sayıda koroner by-pass ameliyatlarını yerleştirmek ise Yüksek İhtisas Hastanesi’nde Dr. Beyazıt ve ark. tarafından gerçekleştirildi.(68)

1989

 

Dr. Cevat Yakut’un başkanlığında bilhassa erişkin kalp cerrahisinde büyük seriler halinde başarılı ameliyatlar uygulanan Koşuyolu Hast.’de Türkiye’de ilk olarak ameliyattan sonra uzun süre yaşayan kalp nakli, aradan çok uzun yıllar geçtikten sonra Dr. Yakut ve Dr. Ömer Beyazıt tarafından 1989’da yapıldı. Bunu Hacettepe Hast.’de Dr. İlhan Paşaoğlu tarafından yapılan fakat akut rejeksiyonla erken dönemde kaybedilen olgu izledi. Daha sonra yine Hacettepe’de Dr. Bozer ve Dr. Paşaoğlu tarafından 5 kalp nakli ameliyatı daha yapıldı.

 

1998

 

Türkiye’de ilk kez Kalp ve Akciğer transplantasyonu, 9 Eylül Üniversitesi’nde Prof.Dr.Öztekin Oto ve ekibi tarafından yapıldı.,

 

1999

 

Ülkemizde iki taraflı akciğer transplantasyonu yine aynı üniversitede Dr. Oto ve ekibi tarafından gerçekleştirilmiştir.

 

 

Kalbin Tarihi ve Kilometre Taşları İçin Kaynakça

 

1.) http://tr.wikipedia.org/wiki/Dola%C5%9F%C4%B1m_sistemi
2.) Meslin, M.. "Heart (Fransızca’ dan İngilizce’ye Gev. Kristine Arıdersoıı). Tlıe EncyIopedia of Religion, VI, 234.
3.) Meslin. M., agm.. Vl, 234.
4.) S Sharamon-B J. Baginski, Chakra El Kitabı (çev. Cumhur Mısırlıoğlu). s. 1591 t;4
5.) MEB,1922, c.5-II, s.807-808
6.) Irmak, s: Uluslararası İbn-i Sina Sempozyumu. Başbakanlık matb. Ank.984 s.11.)
7.) Ortuğ,O: İbn-i Sina’nin kan alınacak damarlar risalesi üzerine bır bakış. Uluslararası İbn-i Sina sempozyumu Bildirileri. Kültür Bakanlığı yay. Ankara, 1984,s. 258.)
8.) Terzioğlu,A5elçuklu Tıp Merkezleri ve Avrupa Tababetine Tesirleri.K.ü.Gevher Nesibe Bilim Haftası ve Tıp Günleri,Kayseri,1982s. 87.
9.) Hunke,S: İslam’ın Güneşi. Bedir yay.Ist.1975. s.182.
10.) S. A. Al-Dabbagh (1978). "Ibn Al-Nafis and the pulmonary circulation", The Lancet 1: 1148.)
11.) Dr. Paul Ghalioungui (1982), "The West denies Ibn Al Nafis's contribution to the discovery of the circulation", Symposium on Ibn al-Nafis, Second International Conference on Islamic Medicine: Islamic Medical Organization, Kuwait (cf. The West denies Ibn Al Nafis's contribution to the discovery of the circulation,Encyclopedia of Islamic World)
12.) Husain F. Nagamia (2003), "Ibn al-Nafis: A Biographical Sketch of the Discoverer of Pulmonary and Coronary Circulation", Journal of the International Society for the History of Islamic Medicine 1: 22–28.
13.) Matthijs Oudkerk (2004), Coronary Radiology, "Preface", Springer Science+Business Media, ISBN 3-540-43640-5
14.) George Sarton (cf. Dr. Paul Ghalioungui (1982), "The West denies Ibn Al Nafis's contribution to the discovery of the circulation", Symposium on Ibn al-Nafis, Second International Conference on Islamic Medicine: Islamic Medical Organization, Kuwait)(cf. The West denies Ibn Al Nafis's contribution to the discovery of the circulation, Encyclopedia of Islamic World)
15.) Forssmann W. Die sondierung des rechten Herzens. Klin. Wochenschr.1929;8:2085.
16.) Des Santos R, Lamas AC, Perieria-Coldes J.Arteriografia da aorta e dose vasos abdominals.Med. Contemp 1929 p.47.
17.) Robb RG, Steinberg I. A practical method of visiualization of chambers of the heart, pulmonary circulation and the great blood vessels in man. J.Clin Invest.1938;17:507.
18.) Castellanos A,Pereiras R. Counter -current aortography Rev.Cubana Cardial 1939:2:187.
19.) Cournand AF, Ranges HS: Catheterization of the right auricle in man. Proc Soc Exp Biol Med. 1941;46:462.
20.) Cournand AF, Ranges HS: Catheterization of the right auricle in man. Proc Soc Exp Biol Med. 1941;46:462.
21.) Richards DW. Cardiac output in the catheterization tecnique in various clinical conditions. Fed Proc 1945;4:215.
22.) Radner S. Thorocal aorto-graphy by catheterization from the radial artery. Acta Radial(Diagn)1948;29:178-180.
23.) Campeau L. Percutaneous radial artery approach for coronary angiography. Cathet. Cardiovac. Diagn 1989;16:3-7.
24.) Kiemeneij JF, Laarman GJ. The radial artery:a safe entry site for coronary stenting. Circulation.1993;88:I-587.
25.) Dotter CT and Steinberg I. Advances in cineangiography. Med Clin North Am 1950:May 745-56.
26.) Zimmerman HA, Scot RW, Becker ND. Catheterization of the left side of the heart in man. Circulation 1950;1:357.
27.) Lason LR, Bouchard A. El cateterismo intracardio catheterization de las cavidades izquierdas en elhombre. Registro simultaneo de presiony electrocardiograma intracavetarios. Arch Inst Cardiol Mex 1950;21:271.
28.) Seldinger SI. Catheter replacement of the needle in percutaneous coronary angiography. Acta Radiol (Diagn) 1953;39:368-76.
29.) Cournand AF. Nobel Lecture. December 11.1956. in Nobel Lectures. Physiology and Medicine 1942-1962. Amsterdam - London-New York Elsevire.1964;529.
30.) Sones FM, Jr. Shirey EK, Proudfit WL, Westcoot RN: Cine coronary arteriography. Circulation 1959;20:773.
31.) Sones FM, Jr. Shirey EK: Cine coronary arteriography. Mod Consepts Cardiovasc Dis 1962;1962;31:735.
32.) Judkins MP: Selective coronary arteriography: a percutaneous transfemoral tecnique. Radiology 1967;89:815.
33.) Dotter CT and Judkins MP. Transluminal treatment of atherosclerotic obstruction: Description of a new technique and preliminary report of its application. Circulation 1964;30:654.
34.) Judkins MP: Selective coronary arteriography: a percutaneous transfemoral tecnique. Radiology 1967;89:815.
35.) Dotter CT. Transluminally-placed coil spring end art. tube grafts loung-term patency in comine papliteal artery invest Radiol 1969;4:329-32.
36.) Porstmann W: Ein neuer Korsett-Ballonkatheter zur transluminalen Rekanalisation nanch Dotter unter besonderer Berucksichtigung von Obliterationen an den Beckenarterien. Radiol Diagn 1973;14:239.
37.) Gruentzig AR, Senning A, Seigenthaier WE: Nonoperative dilatation of coronary artery stenosis. Percutaneous transluminal coronary angioplasty.N Engl J Med 1979;301:61.
38.) Gruenfest WS, Litvack F, Doyle L, Hickey A, Goldenberg T, Fishbein M, Zaudenslager J, Pacala T, Corday E. Comparison of in vitro and in vivo thermal effects of argon and excimer lasers for laser angioplasty. Circulation 1986;74 (Suppl-II) II-2004.
39.) Gruentzig A. Die perkutane rekanalisation chromscher arterieller verschlüsse (Dotherprinzig) mit einem venen doppellumigen dilatationskatheter.Fortschr roentgenstr 1976;124:80-86.
40.) Gruentzig A: Perkutane dilatation von koronar stenosen: Beschreibung eines neuen katheter systems. Klin Wochenschr 1976;54:543.
41.) Gruentzig AR, Turina MI, Schneider JA: Experimental percutaneous dilatation of coronary artery stenosis. Circulation 1976;54:81.
42.) Chazov EL, Mateva LS, Mazaev AV et al. Intracoronary administration of fibrinolysis in acute myocardial infarction. Ter. Arkh 1976;48:8.
43.) Gruentzig AR, Myler RK, Hanna EH, Turina MI: Coronary transluminal angioplasty, abstracted. Circulation 1977;84:55-56.
44.) Gruentzig AR. Translumination dilatation coronary artery stenosis Lancet 1978;1:263.
45.) Rentrop KP, De Vivie ER, Karsek KR et al. Acute coronary occlusion with impending infarction as an angiographic complication relieved by a guide-wire recanalization. Clin-Cardiol 1978:1:101.
46.) Simpson J.B, Baim DS, Robert EW, Harrison DC. A new catheter system for coronary angioplasty Am. J. Cardiol 1982;49:1216-22.
47.) Hartzler GO, Rutherford BD, MeConahay DR et al. Percutaneous transluminal coronary angioplasty with an without thrombolytic therapy for treat ment of acute myocardial infarction. Am Heart J. 1983;106:965-73.
48.) Detre KM, Myler RK, Kelsey SF et al. Baseline characteristics of patients in NHLBI PTCA Re- Ferhan Özmen Perkütan transluminal koroner anjiyoplasti TGKD Cilt 12, Sayı 3 140 Ağustos 2008:128-14

49.) Stertzer SH. Transluminal cor. angioplasty 1981. Investigative technique or established procedure. Arch Intern Med 1982;142:679-80.
50.) Gruentzig AR. Percutaneous transluminal coronary angioplasty: six years experience. Am Heart J 1984;107:818-19.
51.) Proceedings of the national heart lung and blood ınstitute workshop on the outcome of percutaneous transluminal coronary angioplasty. Am J Cardiol 1984;53:1C-145C.
52.) Willman VL. Percutaneous transluminal coronary angioplasty a 1985 perspective. Circulation 1985;71:189-92.
53.) Schatz RA, Palmaz JC, Tio FO, Garcia F. Balloon expandable intracoronary stents. In the adult dogs. Circulation 1987;76:450-57.
54.) Gruenfest WS, Litvack F, Doyle L, Hickey A, Goldenberg T, Fishbein M, Zaudenslager J, Pacala T, Corday E. Comparison of in vitro and in vivo thermal effects of argon and excimer lasers for laser angioplasty. Circulation 1986;74 (Suppl-II) II-2004.
55.) Fishbern M, McDermid IS, Rider DM, Pacala TJ. Laser ablation of lumman athereosclerotic plaque without adjacent tissue injury. J. Am. Coll. Cardiol 1985;5:929-33.
56.) Sigwart U, Grbic M, Essinger A, Kappenberger L. First follow-up on the intraluminally implanted coronary endoprosthesis (abstract) J. Am Coll Cardiol 1987;9:106A.
57.) Schatz RA, Palmaz JC, Tio FO, Garcia F, Reuter SR. Balloon expandable intracoronary stents. In the adult dogs. Circulation 1987;76:450-57.
58.) Palmaz-Schatz. Coronary stenting: Predictors of subacute thrombosis and restenosis in a single centre series. Seventh Comlex Coronary Angioplasty Course 1996;22-24 May;285-97.
59.) Simpson J.B., Selman MR, Robertson GC. Cipriano PR, Hayden WG, Johnson DE, Fogarty TJ. Transluminal atherectomy for occlusive peripheral vascular disease. Am. J. Cardial 1988;61: 96G-101F.
60.) Fourrier JL, Auth DC, Lablanche JM, et al. Human percutaneous coronary rotational atherectomy: preliminary results (abstr) Circulation 1988 (Suppl II) II-82.
61.) Barath P, Fishbein MC, Vari S. Cutting balloon A novel approach to percutaneous angioplasty. Am J. Cardiol 1991;68:1249-52.
62.) Morice MC. Advences in poststenting medication protocol. J Invest Cardiol 1995;7:32A.
63.) Colombo A, Hall P, Nakaumra S, Almagor Y, Maiella L, Martini G, Goglione A, Goldberg SL, Tobis JM. Intracoronary stenting without anticoagulation accomplished with intracoronary ultrasound guidance. Circulation 1995;91:1688-95.
64.) Sausa JE, Costa MA, Abizaid AC et al. Lack of neointimal proliferation after implantation of siralimus coated stent in luman coronary arteries. A quantitative coronary angiography and three dimensional intravascular ultrasound study. Circulation 2001;103:19 95.
65.) Shumacker, Harris B. (1992). The Evolution of Cardiac Surgery. Indiana University Press. p. 12. Retrieved 2007-05-12.)
66.) Hurt R. The History of Cardiothoracic Surgery. The Parthenon Publishing Group, London, 1996.”
67.) Aytaç A. MD, Uğurlu Ş, MD, Karaahmet A, MD, ikizler C, MD. Aorta-koroner safen bypass. Çağdaş Tıp Dergisi, 1974, 1: 5.
68.) Bakay C. Akçevin A, Süzer K, Paker T, Türkoğlu H, Akpınar B, Aytaç A, Demiroğlu C. Combined Internal Mammary artery graft for coronary artery revascularization. Ann Thorac Surg 1990, 50 (4): 553.
69.) Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi Mayıs 1999, Cilt 7, Sayı 3, Sayfa(lar) 153-160
70.) TGKD Cilt 12, Sayı 3 Ağustos 2008:128-141

71.) http://www.kvc.hacettepe.edu.tr/pdf/ekc001.pdf

.

Hasan Kasap - DoktorTakvimi.com    Hasan KASAP

 


Önceki Makale Sonraki Makale
Kalbin Tarihi Kalp Nedir ? Nasıl Çalışır ?